या पृष्ठावर कागदपत्रे पाहण्याच्या पद्धती, संकेतस्थळावरील सुलभता पर्यायांचा वापर, माहिती शोधण्याची प्रक्रिया आणि स्क्रीन रीडरविषयक साधनांची माहिती देण्यात आली आहे.
या संकेतस्थळावरील माहिती वेब पृष्ठे (HTML) तसेच PDF, Word, Excel आणि PowerPoint यांसारख्या डाउनलोड करता येणाऱ्या कागदपत्रांच्या स्वरूपात उपलब्ध असू शकते. बहुतांश अद्ययावत वेब ब्राउझरमध्ये HTML पृष्ठे आणि अनेक PDF फाइल्स थेट उघडता येतात. इतर कागदपत्रे पाहण्यासाठी सुसंगत सॉफ्टवेअरची आवश्यकता असू शकते.
खालील तक्त्यात सामान्य फाइल स्वरूपे आणि ती उघडण्यासाठी उपलब्ध पर्याय दिले आहेत. सॉफ्टवेअरच्या लिंक संबंधित सेवा पुरवठादारांच्या संकेतस्थळांवर नेतात.
| कागदपत्राचे स्वरूप | कागदपत्र कसे पाहावे | सॉफ्टवेअर किंवा मार्गदर्शक माहिती |
|---|---|---|
| वेब पृष्ठ (HTML) | अद्ययावत वेब ब्राउझरमध्ये थेट उघडा. | सर्वसाधारणपणे अतिरिक्त सॉफ्टवेअरची आवश्यकता नसते. |
| पोर्टेबल डॉक्युमेंट फॉरमॅट (PDF) | सुसंगत ब्राउझर किंवा PDF रीडरमध्ये उघडा. | Adobe Acrobat Reader (बाह्य संकेतस्थळ) — PDF फाइल्स पाहण्यासाठी मोफत सॉफ्टवेअर |
| Microsoft Word (DOC, DOCX) | सुसंगत वर्ड प्रोसेसिंग सॉफ्टवेअर किंवा समर्थित ऑनलाइन व्ह्युअरमध्ये उघडा. | Microsoft 365 वेब ॲप्स (बाह्य संकेतस्थळ) — मोफत ऑनलाइन पर्यायांसाठी Microsoft खाते आवश्यक असू शकते. |
| Microsoft Excel (XLS, XLSX) | सुसंगत स्प्रेडशीट सॉफ्टवेअर किंवा समर्थित ऑनलाइन व्ह्युअरमध्ये उघडा. | Microsoft 365 वेब ॲप्स (बाह्य संकेतस्थळ) — मोफत ऑनलाइन पर्यायांसाठी Microsoft खाते आवश्यक असू शकते. |
| Microsoft PowerPoint (PPT, PPTX) | सुसंगत सादरीकरण सॉफ्टवेअर किंवा समर्थित ऑनलाइन व्ह्युअरमध्ये उघडा. | Microsoft 365 वेब ॲप्स (बाह्य संकेतस्थळ) — मोफत ऑनलाइन पर्यायांसाठी Microsoft खाते आवश्यक असू शकते. |
कागदपत्रांची सुलभता: डाउनलोड करता येणारी कागदपत्रे किती सुलभ आहेत, हे त्यांतील वाचता येण्याजोगा मजकूर, वाचनक्रम, शीर्षके आणि अर्थपूर्ण प्रतिमांसाठी पर्यायी मजकूर यांसारख्या घटकांवर अवलंबून असते. PDF फाइल रीडरमध्ये उघडता येणे म्हणजे ती पूर्णपणे सुलभ आहे, असे होत नाही.
जुनी Flash-आधारित सामग्री: Adobe Flash Player ची सेवा बंद करण्यात आली आहे आणि त्याचा वापर करण्याची शिफारस केली जात नाही. आधुनिक वेब ब्राउझर सर्वसाधारणपणे Flash सामग्रीला समर्थन देत नाहीत.
या संकेतस्थळावरील सुलभता पर्याय माहिती वाचणे आणि संकेतस्थळावर नेव्हिगेशन करणे अधिक सोयीचे व्हावे यासाठी उपलब्ध आहेत. उपलब्ध पर्याय उघडण्यासाठी पृष्ठावर दिसणाऱ्या सुलभता चिन्हाचा वापर करा. पृष्ठ किंवा उपकरणानुसार उपलब्ध पर्याय वेगवेगळे असू शकतात.
मजकूर वाचण्यात अडचण येत असल्यास, उपलब्धतेनुसार सुलभता साधनपट्टीतील मजकुराचा आकार बदलण्याचे पर्याय वापरा:
ब्राउझरमधील झूम पर्यायांचाही वापर करता येतो. बहुतांश डेस्कटॉप ब्राउझरमध्ये झूम वाढवण्यासाठी Ctrl आणि +, झूम कमी करण्यासाठी Ctrl आणि -, तसेच मूळ झूमसाठी Ctrl आणि 0 दाबा. Mac संगणकावर Ctrl ऐवजी Command कळ वापरा.
सुलभता साधनपट्टी उघडून मजकूर अधिक स्पष्टपणे वाचता येईल असा उपलब्ध कॉन्ट्रास्ट किंवा दृश्य पर्याय निवडा. मूळ दृश्य पुन्हा मिळवण्यासाठी, उपलब्ध असल्यास, मूळ स्थितीत आणण्याचा पर्याय वापरा. ब्राउझर किंवा उपकरणामध्येही कॉन्ट्रास्ट, रंग आणि स्क्रीनवरील सामग्री मोठी करून पाहण्याचे पर्याय असू शकतात.
भाषांतरित पृष्ठ उपलब्ध असल्यास, संकेतस्थळाच्या शीर्षभागातील भाषा निवड पर्याय वापरून इच्छित भाषा निवडता येते:
लिंक केलेली काही कागदपत्रे आणि बाह्य सेवा इतर भाषांमध्ये उपलब्ध असू शकतात.
बहुतांश ब्राउझरमध्ये लिंक आणि नियंत्रणांदरम्यान पुढे जाण्यासाठी Tab, मागे जाण्यासाठी Shift + Tab आणि निवडलेली लिंक उघडण्यासाठी Enter कळ वापरता येते. वारंवार येणारे नेव्हिगेशन वगळण्यासाठी, उपलब्ध असल्यास, “मुख्य सामग्रीकडे जा” या लिंकचा वापर करता येतो.
स्क्रीन रीडर हे आवाज किंवा ब्रेल आउटपुटद्वारे डिजिटल सामग्रीचे वाचन आणि नेव्हिगेशन करण्यास मदत करतात. माहितीसाठी खाली काही प्रचलित स्क्रीन रीडरची यादी दिली आहे. या यादीत समावेश असल्याचा अर्थ या संकेतस्थळावरील प्रत्येक पृष्ठ किंवा डाउनलोड करता येणारे प्रत्येक कागदपत्र संबंधित सर्व स्क्रीन रीडरसह तपासले गेले आहे, असा होत नाही.
| स्क्रीन रीडर | ऑपरेटिंग प्रणाली | उपलब्धता | अधिकृत माहिती |
|---|---|---|---|
| NVDA | Windows | मोफत | NVDA डाउनलोड करा (बाह्य संकेतस्थळ). |
| Narrator | Windows | अंगभूत | Microsoft Narrator मार्गदर्शक (बाह्य संकेतस्थळ). |
| JAWS | Windows | सशुल्क | JAWS विषयी माहिती (बाह्य संकेतस्थळ). |
| SuperNova Magnifier & Screen Reader | Windows | सशुल्क | Dolphin SuperNova विषयी माहिती (बाह्य संकेतस्थळ). |
| VoiceOver | macOS | अंगभूत | Apple VoiceOver मार्गदर्शक (बाह्य संकेतस्थळ). |
| TalkBack | Android | समर्थित उपकरणांवर अंगभूत | Google TalkBack मार्गदर्शक (बाह्य संकेतस्थळ). |
Empowering the Consumer